Nuuskommentaar: 1 Desember 2016

Die suurdeeg van korrupte leierskap

 

Ondanks vele oproepe deur die Tesourie dat staatsbesteding drasties ingekort moet word, kondig die ouditeur-generaal aan dat onreëlmatige uitgawes die afgelope 30 maande met 40-persent tot ‘n allemintige 46-komma-36-miljard rand gestyg het. Kimi Makwetu het die kantoor van die president as een van die groot sondaars uitgesonder. Die Uniegebou bult al soos meer en meer kaders aangestel word om die president te help of uitkoms te bied aan lojaliste wat polities uitgedien is. Makwetu het sy teleurstelling uitgespreek omdat hy verwag het dat die presidensie ‘n beter voorbeeld sou stel. Dit is juis hier waar die knoop lê. Klaas is maar soos baas is. ‘n Gees van losbandigheid het oor die land neergedaal. Armoedeverligting, werkskepping en dienslewering is nie meer hoog op die agenda nie. Selfverryking het die wagwoord geword – daarom is dit so maklik om deur ryk families verlei te word. Ongelukkig eis dié moderne oligarge ook hulle pond vleis – of dit nou Eskom, kernkrag, die nasionale redery of die banke is. Selfs ‘n knap finansminister word verwyder om seker te maak dat die regering se rykmansvriende nie blote mooiweersvriende word nie.

Min mense besef dat korrupsie nog altyd deel van die ANC-kronieke was –  selfs toe die party verban is. Die Britse historikus, Stephen Ellis, skryf dat uitgewekenes in die buurstate hulleself goed gehelp het aan skenkersgeld. Onwettige voertuighandel, diamantsmokkelary en dwelmsmousery was alledaags in die voormalige MK-kampe. Leiers en bevelvoerders was net so betrokke daarby, en dit het tot hewige konfrontasie gelei. Faksievorming het toe al begin en dit was nie ongewoon dat leiers deur ‘n kliek van hulle eie beskerm is nie.  Sake is in die laat sestigerjare op ‘n punt gedryf toe die vermoorde Kommuniste-leier, Chris Hani, ernstig beswaar gemaak het oor die verval, korrupsie en nepotisme in die ANC. Dit was ná die gemors met twee veldtogte in die voormalige Rhodesië. Omdat die ANC wou keer dat enige slegte nuus uitlek, is ‘n verhoor gehou, maar Hani is skuldig bevind en ter dood veroordeel. Sy vonnis is later deur die party se waarnemende president, Oliver Tambo, ter syde gestel.  Ongeveer tien jaar daarna word ‘n komitee aangestel om korrupsie in die ANC te ondersoek, maar dit was glo net vertragingstaktiek. Die geskiedenis is bloot gemanipuleer sodat die ANC altyd ‘n stralekrans gedra het, maar dit het nie verhoed dat die kleivoete al hoe meer en groter word nie. Die party en die regering se huidige probleme strek wyer as net die verwydering van hulle gesamentlike- en hoogs twyfelagtige leiers. Die groot uitdaging is om te keer dat Suid-Afrika ‘n gekriminaliseerde staat word.

 

 

Nuuskommentaar: 2 Desember 2016

Bly koelkop en wees paraat

 

Julius Malema is daarop uit om konflik met Afrikaners uit te lok. Hy doen dit met uitsprake soos onder meer: “Afrikaner-boys, die poppe gaan dans. Die EFF kom vir julle,” en “Ons is nie bang vir Afrikaners nie. Wit mense is bang vir die EFF.”

 

Malema moet versigtig wees om geweld te romantiseer. Geweld is nie romanties nie, want as jy begin skiet, gaan daar ook op jou geskiet word. Die werklikheid het ook gewys dat diegene wat luidrugtig geweldpraatjies maak soos Malema, die eerste is om weg te hardloop as moeilikheid uitbreek.

 

Die vraag is hoe Afrikaners op Malema se geweldpraatjies moet reageer? Daar is drie opsies: Afrikaners kan dit ignoreer en afmaak as bloot politieke retoriek; in vrees verval; of koelkop daarvan kennis neem en iets daaraan doen.

 

Probleme word nie opgelos deur dit net te ignoreer nie. Om in vrees te verval is ook nie ’n opsie nie, aangesien dit ’n verlammende uitwerking het. Ons is nie gebore om in vrees te leef nie.

 

Dit is belangrik dat almal wat vreesbevange raak oor Malema se uitlatings ’n oomblik stil staan en die werklikheid in perspektief sien. Die werklikheid is dat Malema en sy volgelinge ’n klein groepie is met meer blaf as byt. Tydens die verkiesing het die EFF slegs sowat 8% van die stemme getrek. Dus het 92% van die stemmers nie vir die EFF gestem nie. Hoewel Malema graag voor die kameras dreigemente maak, het die werklikheid gewys dat hy nie die dreigemente effektief op grondvlak uitgevoer kry nie. Só het Malema al gedreig om banke en grond op grootskaal te beset. Daar het dadels van gekom. Wanneer ’n mens kyk na die aantal ondersteuners wat hy tydens sy optog van 2 November in Pretoria – asook tydens sy hofverskyning in Bloemfontein – kon mobiliseer, is die groep relatief klein.

 

Wanneer ’n klein hondjie jou bestorm hoef jy nie in vrees te verval nie. Maar jy kan hom ook nie ignoreer nie, want hy kan jou aan die hakskeen byt as jy wegkyk.

 

Soortgelyk is die beste manier om op Malema te reageer om koelkop kennis te neem van sy uitlatings, hom fyn dop te hou en paraat te wees deur voor te berei en stappe te neem dat hy nie figuurlik gesproke vir minderhede aan die hakskeen kan byt nie.

 

Benewens die stappe wat burgerlike organisasies neem om Malema in die hof tot verantwoording te roep, het elkeen van ons ook ‘n rol om te speel om ons en ons gemeenskappe se veiligheid te help verseker deur by gemeenskapsveiligheidstrukture betrokke te raak.

 

Die laaste ding wat ons egter nodig het, is dat emosies oorkook en mense begin om soos cowboys die strate in te vaar om Malema sogenaamd op sy plek te sit. ’n Kalm, gedissiplineerde en goed georganiseerde selfverdedigingsaksie is eerder nodig. Om jouself te verdedig teen aggressie is immers ’n basiese reg.

 

Soos enige skoolboelie sal Malema en sy ondersteuners fokus op diegene wat hy as kwesbaar beskou. Goed georganiseerde buurtwagte sal wys ons gemeenskappe is nie kwesbaar nie en sal Malema twee keer laat dink voordat hy en sy ondersteuners tot onverantwoordelike optrede oorgaan.

 

 

Nuuskommentaar: 5 Desember

Skiet betogers hulself in die voet?

 

Suid-Afrika is twee agtereenvolgende jare deur die #FeesMustFall-veldtog getref. Uiteindelik sal dit seker meer oor die vandalisme, plundery en intimidasie as die saak self onthou word.

Volgende jaar sal nog ’n sarsie van hierdie betogings en proteste kom, aangevul deur gereelde diensleweringsbetogings en oproerigheid wat met die gebruiklike stakingseisoen geassosieer word.

Om dringendheid en groter spierkrag agter ’n betoging of protes te plaas, word al hoe meer soos vandale en morsjorse opgetree, en al hoe meer intimidasie ingespan.

Maar het dit die gewenste uitwerking.

’n Aantal peilings in die VSA suggereer dat dié manier van protes eerder vervreemding by die publiek in die hand werk. Die VSA het nou te kampe met betogings en proteste oor die verkiesing van Donald Trump tot president.

Met die Occupy Wall Street-protes in 2011 het net ’n derde  van die Amerikaanse kiesers ’n gunstige gesindheid daaroor openbaar. Teen 2012 was die simpatie effens meer namate die Wall Street goggas oor korporatiewe inhaligheid aan die lig gekom het.

Met die protes en geweld in Ferguson na die skietdood van Michael Brown, het net 25 persent van die publiek simpatiek daarteenoor gestaan. Die meeste het die molesmakers as boewe beskou wat munt uit ’n reeds slegte situasie geslaan het.

In hierdie, en ander gevalle, is om en by sestig persent van die kiesers bekommerd dat die gebeure ’n negatiewe impak op regspleging kan hê.

Die anti-Trump-betogings kry ook die wind van voor. Net 22 persent meen dat dit tot enige positiewe verandering sal lei. Die meeste meen die betogings gaan net die betogers in ’n slegte lig stel.

Altesaam 48 persent van die kiesers meen egter die betogings gee ’n aanduiding van kieser-ongelukkigheid.

Dit is onregverdig om Amerikaanse syfers klakkeloos op Suid-Afrika oor te dra.

Dit is maklik om simpatie te hê met ’n munisipale werker wat 180 keer minder as ’n senior bestuurder verdien, wat in elk geval op groot skaal droogmaak, maar daardie simpatie verdamp gou as die werker en sy makkers op straat oproerig raak en vullisdromme omkeer.

Die Marikana-skietery is egter ’n nugter voorbeeld van tot welke vlak dinge kan eskaleer as die stakers meen hulle het legitieme eise en word geminag deur nie aangehoor nie. Die minister het byvoorbeeld kort tevore ’n afspraak met AMCU gekanselleer, en toe gesê sy het maar pas verneem van die bestaan van AMCU. Dit na bykans twee jaar se arbeidsonrus waartydens AMCU die ANC-gesteunde NUM op sy baadjie gegee het.

Solidariteit stel in hierdie Wilde Weste ’n baie mooi navolgenswaardige voorbeeld aan vakbonde oor hoe om die beste vir sy lede te beding sonder dat die land brand.

 

 

Nuuskommentaar: 6 Desember

Suid-Soedan en die gevaar van `n volksmoord

 

Die president van Suid-Soedan, Salva Kiir, het die jongste beskuldigings van die uitwissing van etniese groepe in die land ontken. `n Afvaardiging van die Verenigde Nasies hou egter vol dat die uitwissing so erg is dat `n volskaalse volksmoord in Suid-Soedan se toekoms lê. Die afvaardiging het die laaste tien dae gebruik om die dreigende volksmoord in Suid-Soedan te ondersoek. `n Land met 64 etniese groeperinge.

Suid-Soedan se probleme het in 2013 begin toe president Kiir sy adjunk, Riek Machar, afgedank het. Die regering van nasionale eenheid het slegs drie maande geduur. Dit het tot `n gewalddadige konflik gelei tussen die Dinka’s, die etniese groep waaraan president Kiir behoort, en die Nuer, die etniese groep waaraan Machar behoort. Ander kleiner etniese groepe, wat oor die jare in stryd met die Dinka’s was is nou opnuut by die etniese geweld betrek. Dit is juis die groeperinge wat, volgens die VN se afvaardiging, die risiko loop om uitgewis te word.

Die Amerikaanse regering het intussen gevra vir `n embargo op die verkoop van enige wapens aan enige instansies binne Suid-Soedan wees die vrees dat die wapens in die uitwissing van etniese groepe gebruik kan word. Die VN se veiligheidsraad is ook versoek om resolusie 2304 in werking te stel. In gevolge die resolusie sal `n gewapende mag ontplooi word wat kan optree teen enige gewapende groepe wat onskuldige mense bedreig. Die regering van Suid-Soedan sleep egter hulle voete en bied nie voldoende samewerking aan die Verenigde Nasies nie. Die president, soos vroeër genoem, ontken steeds dat daar enige vorm van etniese geweld in die land is.

Die president se ontkenning is egter nie die enigste gevaarlike retoriek wat tans deur leiers in Suid-Soedan geuiter word nie. Uitlatings oor die minderwaardigheid van sekere etniese groepe en wraakaanvalle kom algemeen voor. Gewapende militante jeuggroepe is besig om etniese minderhede met geweld uit sekere streke te verdryf. Oor die laaste drie jaar het meer as `n miljoen mense uit Suid-Soedan gevlug. Daar word gereken dat minstens 4 000 mense per dag die grens na Uganda oorsteek. Teen September het bykans 40 000 vlugtelinge na Ethiopië gevlug en 57 000 na die Kongo.

Die situasie in Suid-Soedan herinner baie aan die etniese volksmoord in Rwanda 12 jaar gelede. In daardie tyd het die VN weinig gedoen, en kon eintlik weinig doen weens burokrasie, om onskuldige mense te beskerm. Dit sal `n klad op die naam van internasionale menseregte wees indien etniese minderhede in Suid-Soedan uitgemoor word weens daardie selfde burokrasie.

 

 

Nuuskommentaar: 7 Desember

Brexit, Trump en nou ’n nee in Italië

 

Kiesers in Westerse lande is in opmars teen die ou gevestigde politieke belange wat sedert die einde van die Tweede Wêreldoorlog die politieke instellings in Amerika en Europa beheer. Oor die afgelope maande het ons gesien hoe kiesers in Brittanje vir uittrede uit die Europese Unie stem. Onlangs het die Amerikaners vir ’n politieke revolusie gekies deur Donald Trump tot president te verkies.

 

Die afgelope Sondag se referendum in Italië kan as ’n direkte opvolger van die gebeure in Brittanje en Amerika beskryf word. Italië se Eerste Minister, Matteo Renzi se poging om die land se politieke stelsel te hervorm deur mag by die senaat en verskillende streke weg te neem, het lelik by die stembus misluk. Die referendum het uiteindelik Sondag min oor die politieke hervormings gegaan en was eerder ’n stem vir of teen Renzi se regering. Uiteindelik het ’n oorgrote meerderheid van Italianers teen die gevestigde politieke belange in Rome gestem.

 

Aan die spits van hierdie poging was die komediant Beppe Grillo en sy Vyf Ster-beweging, ’n sentrumregse populistiese politieke party wat skepties teenoor Italië se verdere deelname aan die Europese Unie en die Eurosone staan. ’n Breë front van linkse en regse populistiese partye en instellings het die nee-stem tot ’n reuse oorwinning gedryf.

 

Wat lê nou vir Italië voor? Die land se ekonomie verkeer reeds onder groot druk met talle banke wat binnekort kan vou, staatskuld wat buite beheer is, lae produktiwiteit, hoë vlakke van korrupsie, werkloosheid wat van die hoogste in Europa is en infrastruktuur wat verkrummel. Net soos in Brittanje en Amerika het kiesers ’n berekende besluit geneem deur te sê dat veilige politiek nie meer ’n opsie is nie. Die nee-stem Sondag was ’n risiko wat Italianers bereid was om te neem omdat die ou gevestigde politieke partye oor die afgelope paar jaar die land se probleme eerder vererger as verbeter het.

 

’n Nuwe regering sal nou in Italië aangewys moet word. Indien ’n regering nie gevorm kan word nie, sal ’n vroeë verkiesing uitgeroep word. Die land is veronderstel om eers weer in 2018 ’n nuwe regering te verkies, maar Italië is bekend daarvoor dat dié land se regerings byna nooit vir ’n hele termyn uithou nie.

 

Die opmars van populistiese partye in Italië sal waarskynlik bly voortduur. In die noorde van Italië sal die party, Lega Nord, wat wil hê dat die noordelike state moet losbreek van die res van Italië nou met meer selfvertroue hul saak dryf. Die kanse dat Italië uit die Europese Unie kan tree het na Sondag se referendum sterk toegeneem. Die moontlikheid van referendums oor EU-lidmaatskap in talle Europese lande is nou baie groot.

 

Pole en Hongarye het reeds populistiese regse regerings wat skepties tenoor die Europese magte in Brussel staan. In Denemarke, Nederland, Switserland, Oostenryk en Finland loop populistiese, regse partye gereeld in peilings voor. Die skuif na regs en weg van gesentraliseerde politieke mag in Europa is nou onstuitbaar.

 

 

Nuuskommentaar: 8 Desember

Die generaals staan op…

 

Voormalige bevelvoerders van die ANC se gewapende vleuel, Umkhonto-we-Sizwe – het weer die wapen opgeneem. Dié keer is dit die kollektiewe mag van die tong – wat belowe om ‘n tweesnydende swaard te wees. Die groep se woordvoerder, oud-generaal Siphiwe Nyanda, sê hulle kan nie langer sit en toekyk hoe die ANC uitgehol word nie.

Die bevelvoerders reken hulle het hul lewens vir die party gewaag en het daarom groter seggenskap as wat hulle gegun word. Nyanda se lang lys medaljes en toekennings is legio, al was hy ‘n paar keer onder verdenking vir tender-onreëlmatighede. Hy is egter nooit vervolg nie en het sy luisterryke loopbaan as weermaghoof en minister ongehinderd voortgesit en is glo steeds die president se parlementêre raadgewer. Hy en Jacob Zuma kom ‘n ver pad saam  – miskien was hulle nie saam in die loopgrawe nie, maar daar was vir lank lojale bande. Nyanda het met die skielike afdanking van Nhlanhla Nene egter sy ware MK-kleure gewys.

Verraad is nie nooit in die militêre vleuel geduld nie en was selfs strafbaar met die dood.  Hy het sy voormalige banneling-vriend openlik gekritiseer – veral vir Zuma se leuen dat Nene na die Brics-bank bevorder word. Gemoedere het effens gekalmeer nadat Pravin Gordhan in sy ou finanspos herstel is, en sy adjunk,  Mcebisi Jonas, onthul het dat die Gupta-familie hom in die hoogste Tesourie-pos wou indwing  omdat hulle ‘n houvas op die president het. Generaal Nyanda is vir al sy breedsprakerigheid beloon, deur ‘n dramatiese kaping suid van Pretoria. Sy spoggerige tweesitplek-sportmotor is kort daarna digby die kapingstoneel gevind en daar is vermoed dat dit bloot ‘n waarskuwing was om stil te bly. Die generaal geniet egter baie steun onder die ander oud-bevelvoerders en kommissarisse soos Bheki Cele en is in rang en aansien ver verhewe bo die Vereniging van Militêre Veterane en sy leier, Kebby Maphatsoe wat sy arm verloor het toe hy van ‘n ANC-kamp in Uganda weggehardloop het. Hy is ‘n vurige Zuma-ondersteuner en word dikwels bestempel as die president se eiesoortige “one-armed bandit”.

Die oud-bevelvoerders het op ‘n inligtingsessie by Lillisleaf in Rivonia besluit dat hulle hulp nodig is om die ANC van ondergang te red. Alle MK-veterane sal uitgenooi word na die veradering op 17 Desember. Die ANC se ses topleiers en uitvoerende beamptes van die Militêre Veterane-vereniging sal ook teenwoordig wees. Maphatsoe sal waarskynlik minder uitgesproke wees in die geselskap van die oud-generaals. President Zuma, self ‘n oud-MK-lid,  is nie spesifiek gevra om sy gesig te wys nie en dit is te betwyfel of hy sal opdaag. As destydse hoof van die ANC se intelligensiediens sal hy terdeë besef dat daar nou nie meer ‘n omdraaikans is nie. Umkhonto-we-Sizwe het weer opgestaan – dié keer as die Spies van die Nasie in eie geledere.

 

 

Nuuskommentaar: 9 Desember

Die wisselkoers hou nie van korrupsie nie

 

ʼn Ontleding van die vertoning van die rand teenoor die Amerikaanse dollar tydens 2016 vertel ʼn interessante storie oor die valutamarkte se gesindheid teenoor die Suid-Afrikaanse regering.

 

Dit is hieruit duidelik dat enige aanslag op die onafhanklikheid van die land se Nasionale Tesourie bykans dadelik tot ʼn swakker wisselkoers lei. ʼn Voorbeeld hiervan is die daling van byna tien persent in die rand se waarde wat op die afdanking van mnr Nene in Desember verlede jaar gevolg het.

 

Wanneer die ANC-kamp wat korrupsie wil beveg en ekonomiese stabiliteit wil probeer handhaaf egter nou-en-dan die oorhand kry, gebeur die teenoorgestelde, naamlik ʼn verstewiging van die rand. Toe mnr. Pravin Gordhan kort na die Nene-debakel heraangestel is as Minister van Finansies, het die rand vinnig met meer as ses persent versterk.

 

Toe die ANC in Augustus in die munisipale verkiesings ʼn bloedneus gekry het, met heelwat minder steun as tydens enige vorige verkiesing en die verlies aan beheer oor drie metrorade, het die rand met meer as elf persent verstewig.

 

Dit is duidelik dat al meer Suid-Afrikaanse kiesers ʼn wrewel het in die voorkoms van korrupsie en swak dienslewering en die ANC-leierskap in die algemeen hiervoor verkwalik.

 

Kort hierna het die konflik tussen die groep in die ANC wat skynbaar voordeel uit staatskaping trek en mnr Pravin Gordhan toegeneem en is die Minister van Finansies van bedrog aangekla. Die rand daal weer skerp. Toe die klag teen hom teruggetrek word, styg die rand met meer as ses persent.

 

Ná die onlangse bevindings van die voormalige Openbare Beskermer en die Ouditeur-Generaal is alle twyfel rondom die voorkoms in Suid-Afrika van gedeeltelike staatskaping deur ʼn groep politieke leiers in die ANC en hulle sakevennote uit die weg geruim.

 

Só ʼn situasie kan met interne ekonomiese sabotasie vergelyk word en dit is nie bevorderlik vir beleggersvertroue en produktiwiteit nie.

 

Gegewe die land se benarde fiskale posisie, waarin uitgawebeheer streng toegepas moet word en belasting-inkomste weens lae groei onder druk verkeer, kan Suid-Afrika allermins die ondoeltreffende en soms korrupte bestuur in verskeie vertakkings van die openbare sektor bekostig.

 

Verskeie ANC-leiers en kabinetslede hou aan om ongerymdhede met die toekenning van tenders te verbloem met gereelde verwysing na die sogenaamde “noodsaaklikheid” van ekonomiese transformasie. Laasgenoemde begrip, saam met swart ekonomiese bemagtiging, is die sluiers waaragter nepotisme en korrupsie skuil, wat tot die effektiewe bankrotskap van meer as die helfte van die land se plaaslike regerings gelei het.

 

Tensy die nuut-aangestelde Openbare Beskermer haarself ten doel stel om die agtergrond vir die reuse-bedrae van onbehoorlike uitgawes by sommige staatsdepartemente, provinsies en ander staatsinstellings spoedeisend en behoorlik te ondersoek, gaan die rand aanhou wipplank ry en sal Suid-Afrika sukkel om die ekonomie weer behoorlik aan die gang te kry.

 

 

Nuuskommentaar: 12 Desember

Eutanasie: Kan of mag dit?

 

Om ʼn geliefde aan die dood af te staan is van die mees traumatiese ervarings wat enige mens kan beleef.

Hoeveel te meer nie, as dit binne die mens se vermoë is om ‘n besluit oor die lewe of dood te neem wanneer iemand self ly of by ‘n geliefde se lyding staan nie?

Nie net is die dood van ‘n geliefde verskeurend nie, maar om ‘n geliefde te sien ly en weg te kwyn aan ʼn ongeneeslike siektetoestand dra by tot die trauma.

Die lyding kan dae, maande en selfs jare duur en van geliefdes word opoffering en moed gevra om ondanks die magteloosheid voor die dood –  te sorg, te bemoedig en saam te treur.

Van kindsbeen word ons blootgestel aan die dood en die verlies van diegene vir wie ons lief is en hulle sterwensoomblik raak ons diepste wese.

Die vermoë om oor lewe of dood te besluit vind ook op ander terreine inslag.

‘n Moeder kan besluit om ‘n aborsie te ondergaan en in Suid-Afrika en ander State was en is die reg om moordenaars met die dood te straf aan die orde.

Dit is in die mens se vermoë om oor lewe en dood te kan besluit maar of dit mag is die vraag.

Tussen die kan en mag van die mens lok  eutanasie, aborsie en doodstraf skerp emosionele debat uit.

Op sosiale media is die groepe onderskeibaar in diegene daarvoor en diegene daarteen sonder dat die konteks of nuanses van die vermoë verreken word.

Suid-Afrika se hoogste hof van appèl het verlede week uitspraak gelewer, ná ʼn laer hof vroeër ʼn terminaal siek pasiënt toestemming gegee het, dat ʼn dokter hom kan help om selfmoord te pleeg.

Die appèlhof het dié beslissing omgekeer en hiervolgens is eutanasie  steeds moord.

Die uitspraak deur appèlregter Malcolm Wallis, is ondersteun deur 4 ander regters.

Op die internasionale front is daar lande wat genadedood en ondersteunde selfmoord toelaat.

Sedert Junie vanjaar is genadedood wettig in Nederland, België, Colombia en in Luxembourg.  Ondersteunde selfmoord is ook in Switserland, Duitsland, Japan, Kanada en die Amerikaanse state: Washington, Oregon, Vermont, Montana, en Kalifornië, gewettig.

In België is daar nagenoeg ʼn duisend-400 voorvalle per jaar en dié land het ondersteunde selfmoord in Desember 2013 na kinders uitgebrei.

In Suid-Afrika word die beweging ten gunste van die vermoë of besluit vir eutanasie deur die stigter van die groep, Dignity SA, prof. Sean Davison gelei en hy geniet  die steun van die Anglikaanse emeritus-aartsbiskop, dr. Desmond Tutu.

Sterk teenstand kom vanaf die Departement van Gesondheid, die Raad vir Gesondheidsberoepe van Suid-Afrika, verskeie teoloë en die ACDP.

Davison het in reaksie op die appèlhofuitspraak gesê hy beloof om hand en tand aan te hou veg vir wat Dignity SA as ’n basiese mensereg beskou.  Hulle gaan die saak na die Grondwethof neem.

Grondliggend aan voorstanders se voorkeur vir ondersteunde selfmoord is die aanspraak dat die mens inherent oor natuurlike regte en potensiaal beskik wat nog deur die staat, kerk of die gemeenskap ingeperk mag word. Die mens is hiervolgens vry om te besluit en Gemeenskapsinstellings se invloed moet afgewys word; daarteenoor heers ‘n ander lewensbeskouing wat vanuit godsdienstige en morele gronde ondersteunde selfmoord afkeur.

Volgens die godsdienstige opvatting berus die keuse vir lewe en dood nie by die mens nie en alhoewel die mens by magte is om te kies, word die mens geroep tot verantwoordelikheid en geloof.

Dié debat wentel tussen uiteenlopende beskouings van lewe, dood en die mens se vryheid, vermoë en verantwoordelikheid en daarom is dit ‘n intense debat waarvan die uitkoms die hart van menswees raak.

 

 

Nuuskommentaar : 13 Desember

Een uit elke vier kinders leef in konflikgebiede

 

Volgens die jongste verslag van Unicef, die VN se kinderfonds, leef een uit vier, of 535 miljoen kinders, in konflikgebiede. Hier is hulle dikwels  sonder mediese sorg, baie kry onvoldoende voeding, terwyl baie min die geleentheid kry om skool te gaan terwyl hulle deurlopend in gevaar verkeer.

In Sub-Sahara woon drie uit elke vier kinders, oftewel 393 miljoen kinders in konflikgebiede of lande wat met ramptoestande te kampe het. In Sirië bly ’n halfmiljoen kinders onder gewoonlik haglike omstandighede is sestien beleërde gebiede.  In Afganistan gaan sowat die helfte van die kinders nie skool toe nie. In Haïti, twee maande na die orkaan Matthew, het nog 90 000 kinders hulp nodig.

Met Suid-Afrika se hemelhoë werkloosheidskoers is dit vanselfsprekend dat broodgebrek, ook onder kinders, ’n algemene verskynsel sal wees. Volgens die Wêreldbank leef byna 40 persent van alle Suid-Afrikaners onder die broodlyn, maar sedertdien is aangekondig dat die huidige droogte nog 50 000 mense onder die broodlyn gedwing het. Dié syfer sal waarskynlik styg, nie net weens die droogte nie, maar ook weens die land se stadige ekonomiese groei.

Op die globale skaal, aldus Unicef, dreig die huidige situasie om baie van die goeie werk wat gedoen is, ongedaan te maak. Weens hulp soos immunisering en kosvoorsiening, het die sterftesyfer van kinders onder vyf sedert 1990 met die helfte afgeneem.

In 2015 alleen is 11,3 miljoen kinders byvoorbeeld teen masels geïmmuniseer.

Tog, te midde van hierdie reuse poging dreig konflikte wat volwassenes teen mekaar voer, om die goeie werk wat onder die kinderslagoffers gedoen word ongedaan te maak.

Oorlog maak is egter nie die enigste manier waarop kinders van hul toekoms, en dikwels hul lewens, beroof word nie. Die Wêreldbank stel dit ook dat korrupsie ’n land van sy toekoms beroof, en hiervan het Suid-Afrika oorgenoeg. Die howe voer skynbaar ’n opdraande stryd om voor te bly met hierdie komplekse sake wat bitter lank uitgerek kan word.

En terwyl ’n wit, of bruin persoon, weens SEB en ander rasgebaseerde maatreëls, uit poste geweer word, word onskuldige kinders ingesleep en trek dikwels die korste lootjie.

Die nodigheid om ’n veldtog te loods van 16 dae van aktivisme teen geweld teen vroue en kinders, toon dat baie kinders in Suid-Afrika onder huishoudelike geweld deurloop.

Of die kind nou van Aleppo of van Houghton kom, oral oor die wêreld is daar kindernood. Daar rus ook ’n verantwoordelikheid op elke burger om op te let of daar nie dalk kinderverwaarlosing of geweld teen kinders in sy regstreekse omgewing of familie plaasvind nie.

Kinders moet gekoester word, nie verniel word nie.

 

 

Nuuskommentaar: 14 Desember

Amerikaanse sterftesyfers toon nasie in krisis

 

Die Amerikaanse Sentrum vir Siektebeheer en Voorkoming, ’n regeringsinstelling, maak jaarliks hul volledige ontleding van sterftes bekend. Die sterftesyfers vir 2015 is sopas bekend gemaak en toon kommerwekkende tendense in die Amerikaanse samelewing.

 

Meer as 2,7 miljoen Amerikaners is gedurende 2015 oorlede. Dit is 1,2% meer mense as in 2014. Die lewensverwagting vir Amerikaners het gedurende 2015 vir die eerste keer sedert 1993 gedaal. Onder die tien hoofredes waarom Amerikaners sterf, het die voorkoms per 100 000 mense in agt van die tien kategorieë gestyg. Slegs kanker en longsiektes het ’n baie klein afname getoon.

 

Wanneer ’n mens die redes vir sterftes in Amerika en die verspreiding daarvan demografies ontleed, dan toon dit ’n kommerwekkende prentjie van ’n Westerse samelewing in krisis.

 

Die hoofoorsaak vir sterftes in Amerika is steeds hartsiektes. Die voorkoms van hartsiektes in Amerika is besonder hoog vir ’n Westerse land en het heelwat te make met die swak lewenstyl van ’n groot deel van die Amerikaanse bevolking. Sterktes weens diabetes het ook toegeneem en dit is duidelik dat Amerikaners se eetgewoontes, onaktiewe lewenstyl en hoë spanningsvlakke sy tol eis.

 

Daar was egter veral ’n groot styging weens dwelmverwante siektes. Sterftes weens ’n oordosis van opioïed-verwante dwelmmiddels het vir die eerste keer ooit tot meer as 30 000 gestyg. Dwelmverwante sterftes het onder alle rassegroepe gestyg, maar is steeds by verre die hoogste onder blankes en inheemse volkere.

 

Selfmoorde het ook gedurende 2015 skerp gestyg en dit is veral onder middeljarige witmans waar die hoogste styging in selfmoorde waargeneem word.

 

Die interessantste deel van die sterfte-ontleding vir 2015 is egter die styging in moorde. Die Amerikaanse moordsyfer het verder gestyg en hoewel daar ’n klein styging onder blankes, persone van Latyns-Amerikaanse afkoms en Asiërs was, was die styging onder swart Amerikaners besonder hoog.

 

Die Amerikaanse skrywer, Robert Verbruggen, skryf hierdie styging toe aan die sogenaamde Ferguson-effek. Dit verwys na die opstande in die stad, Ferguson in die deelstaat Missouri in Augustus 2014 nadat ’n wit polisieman, Darren Wilson, ’n swart man, Michael Brown doodgeskiet het. Opstande het in die maande wat daarop gevolg het in talle Amerikaanse stede uitgebreek en polisiekantore regoor Amerika het hul misdaadbekampingstrategie hersien.

 

Waar potensiële misdadigers, baie keer jong swartmans, voorheen pro-aktief voorgekeer en ondervra is, het die polisie in baie gevalle nou ’n meer reaktiewe misdaadbekampingstrategie begin volg. Moorde in Amerika toon ’n disproporsionele hoë voorkoms in swart binne-stedelike gebiede. Met die polisie wat uit vrees vir vergeldingsaanvalle nie meer so pro-aktief potensiële misdadigers in swart woongebiede identifiseer nie, het swart-op-swart moorde in stede soos Chicago, New York, Houston en Detroit skerp toegeneem. Die sogenaamde “Black Lives Matter”-veldtog het dus indirek tot ’n styging in moorde op swart mense aanleiding gegee.

 

Dit is nie net die prentjie vir swart Amerikaners wat sleg lyk nie. Onder blanke Amerikaners is daar toenemende probleme met uitsigloosheid, depressie, ’n swak lewenstyl en spanning wat tot hoër sterftes weens hartsiektes, diabetes, dwelmmisbruik en selfmoord lei.

 

Amerika is toenemend ’n land in krisis en sy mense ’n nasie sonder hoop. Die land se sterftesyfers vir 2015 bevestig

 

 

Nuuskommentaar: 15 Desember

‘n Grondwet-verskuiwing ?

 

Die 20-jarige herdenking van die Suid-Afrikaanse Grondwet het die afgelope naweek op verskeie plekke in die land plaasgevind. Regeringsleiers – president Jacob Zuma ingesluit –  het ‘n simboliese belofte om die wet te onderhou, in Sharpeville onderteken waar die aanvanklike wet in 1996 bekragtig is. Voordat hy ‘n woord kon uiter, het lede van die Ekonomiese Vryheidsvegters hom uitgejou. Volgens die EFF is hy die allerlaaste persoon wat die grondwet as voorbeeld mag gebruik, omdat hy al ‘n paar keer ingevolge dieselfde wet skuldig bevind is aan growwe onreëlmatighede. Die DA het op sy beurt die president én die ANC daarvan beskuldig dat hulle die grondwet versaak het. Die party sê die grondwet is veronderstel om die mense te dien, maar die president doen weinig om dit te beskerm, te handhaaf en te verdedig, soos wat hy met sy inhuldiging belowe het.

President Zuma het nietemin met sy toespraak deurgedruk en ‘n beroep op landsburgers gedoen om van die Hoofstuk Nege-instellings in die grondwet gebruik te maak om hulle regte te beskerm. Dit val vreemd op, omdat verskeie mense en organisasies hulle juis na die bekendste instelling, die Openbare Beskermer, gewend het om oor die president se verontagsaming van die grondwet te kla. Sy eie lae dunk van dié betrokke Hoofstuk Nege-instelling het duidelik geblyk toe hy die vrystelling van die Madonsela-staatskaping-verslag met ‘n interdik probeer keer het. Dit is in weerwil van die feit dat sy geen defnitiewe bevinding gemaak nie, maar aanbeveel het dat ‘n regterlike kommissie aangestel word om die bewerings van staatskaping behoorlik te ondersoek. Die president is egter ook nie daarvoor te vinde nie en is besig om ‘n hersieningsaansoek teen dié aanbeveling voor te berei. Net soos met die Nkandla-kwessie probeer hy die kantoor van die Openbare Beskermer verkleineer en verdag maak.

Die president moet ook in gedagte hou dat die gewone man op straat nie die middele het om duur hofsake aan te gaan nie. President Zuma het egter nie die probleem nie. In die middeltermyn-begroting is daar selfs bykomende geld vir die presidensie se regskoste bewillig. Zuma kan maar net sowel erken dat hy na sy eie mening bo die reg verhewe is. Sy uitsprake dat die nageslagte van Jan van Riebeeck grond by die etniese bevolkings in die land gesteel het, is net so erg soos die uitsprake van die EFF-leier. Klagtes wat daaroor by ‘n ander Hoofstuk Nege-instelling – die Menseregtekommissie – gelê is, word eenvoudig geïgnoreer of op die langebaan geskuif. Die MRK is te bang om sy eie gesag af te dwing want hy besef seker dat die president enige bevinding met ‘n hofsaak sal beveg. Teen dié agtergrond is dit des te meer verstommend dat die president mense na die Hoofstuk Nege-instellings verwys as hy self nie eers uitsprake deur die Grondwethof – die opperbeskermer van die grondwet – eerbiedig nie.

 

 

Nuuskommentaar: 16 Desember

Geloftedag

 

Vandag om twaalf uur sal `n sonstraal weer op die granietsenotaaf in die Voortrekkermonument skyn. Daardie ligstraal verteenwoordigend van die gelofte wat bykans 180 jaar gelede afgelê is en vandag steeds in stand gehou word. Op 16 Desember 1838 het 470 Voortrekkers `n mag van minstens 10 000 Zoeloes verslaan. Dié oorwinning sou nie moontlik gewees het sonder Goddelike ingryping nie. Op die voorafgaande paar dae het die Voortrekkers daagliks `n gelofte afgelê dat indien God hulle sou help, sou hulle en hulle nageslag daardie dag soos `n Sabbatdag herdenk en die eer van die oorwinning sal aan God gegee word.

Vandag steeds kom Afrikaners op verskillende plekke bymekaar om daardie gelofte te betaal. Dit is sekerlik een van die vakansiedae wat die beste bywoning geniet. Die versoeningsfeeste wat op dieselfde dag aangebied word het sedert die ontstaan daarvan in 1994 in party-politieke byeenkomste ontaard en bywoners wat hoofsaaklik gelok word deur `n gratis kospakkie of t-hemp.

Geloftedag is die een dag in die jaar waar Afrikaners hulle onderlinge verskille op sy skuif en saam hulde bring aan die brawe manne wat onder leiding van Andries Pretorius geveg en met God se hulp die oorwinning behaal het. Skeptici sal aanvoer dat dit nie die gelofte was wat daardie dag die oorwinning gebring het nie maar die Voortrekkers se gebruik van vuurapens. Ons moet egter nie vergeet nie dat die Britse weermag met duisende opgeleide soldate en selfs beter vuurwapens ook teen die Zoeloes geveg het. Die meeste Britse soldate het egter in die geveg omgekom. Tydens die Slag van Bloedrivier, met veel minder mans en meer primitiewe vuurwapens, is slegs drie Voortrekkers gewond en niemand dood nie.

Ons belangrikste verantwoordelikheid, naas die bywoning van Geloftedienste, is om seker te maak dat die volgende geslag kennis dra van die wonderwerk van 16 Desember 1838. Die gelofte wat Sarel Cilliers en die trekkers afgelê het is bindend ook op die nageslagte. Ons moet egter onthou dat vandag se jeug nie vanself opgewonde gaan raak oor iets wat amper 180 jaar gelede gebeur het nie maar dat hulle van kleins af moet leer waarom 16 Desember so `n spesiale dag is. Hulle moet weet dat hulle trots kan wees op die waagmoed van Andries Pretorius en die ander trekkers, hulle moet weet dat daar baie is om op trots te wees in die Afrikaner se geskiedenis en hulle moet weet dat hulle voorouers `n Goddelike ingryping eerstehands ervaar het. Dit is egter elke ouer se verantwoordeikheid om seker te maak dat hulle kinders die verhaal ken.